Comparison of maseration and soxhlet extraction on the total phenolic content of ethanol extract of betel leaves (Piper betle L.) using visibel spectrophotometry.
Article metrics
OJS usage and citation sourcesViews and downloads are recorded by OJS; statistics processing may be delayed. A dash means the source count is unavailable. Search Google Scholar
Main Article Content
Abstract
Betel leaf (Piper betle L) is a plant widely used as a traditional medicine capable of treating various diseases without causing side effects due to bioactive compounds, one of which is phenolic. This research aims to identify the chemical compounds present in the ethanol extract and determine the total phenolic content of the ethanol extract of betel leaf (Piper betle L). The research method employed is an experimental approach, which includes plant material processing, ethanol extract preparation through maceration and Soxhlet extraction, characterization analysis, phytochemical screening, and determination of the total phenolic content of the ethanol extract of betel leaf using UV-Vis spectrophotometry. The betel leaf extract was prepared using maceration and Soxhlet extraction. The obtained extract was concentrated using a rotary evaporator. Subsequently, the total phenolic content was determined using Visible Spectrophotometry. The phytochemical screening of the ethanol extract of betel leaf revealed the presence of chemical compound groups such as alkaloids, flavonoids, saponins, tannins, steroids or triterpenoids, and glycosides. Total phenolic content was determined by determining the wavelength of gallic acid and operating time, measuring the gallic acid calibration curve, and calculating the total phenolic content using visible spectrophotometry. The results of the total phenolic content determination for the maceration extract were 19.61 ± 0.19716 mg GAE/g, and for the Soxhlet extraction, it was 29.79 ± 1.91040 mg GAE/g.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
How to Cite
References
Laudra DC, Pauziah F, Siburian NU, Sibarani G, Manalu SB, Ivanna J. Mengenal Dan Melestarikan Budaya Melayu Deli Di Kota Medan Sumatera Utara. Jotika J Educ 2021;1:6–9. https://doi.org/10.56445/jje.v1i1.13.
Mailin M. Akulturasi Nilai Budaya Melayu Dan Batak Toba Pada Masyarakat Melayu Kota Tanjungbalai Asahan. Miqot J Ilmu-Ilmu Keislam 2017;41. https://doi.org/10.30821/miqot.v41i1.328.
Ritonga S, Ismail I. Sinkretisme Agama Budaya Batak Toba Di Luar Islam Di Desa Pulau Rakyat Tua, Kecamatan Pulau Rakyat, Kabupaten Asahan. J Ilm Sosiol Agama 2023;6:58. https://doi.org/10.30829/jisa.v6i1.15143.
Salleh N. Tepak Sirih: Komunikasi Bukan Lisan Dalam Adat Perkahwinan Melayu (Tepak Sirih: Non-Verbal Communication in Malay Marriage Tradition). J Komun Malaysian J Commun 2014;30:177–90. https://doi.org/10.17576/jkmjc-2014-30si-11.
Salehi B, Zakaria ZA, Gyawali R, Ibrahim SA, Rajković J, Shinwari ZK, et al. Piper Species: A Comprehensive Review on Their Phytochemistry, Biological Activities and Applications. Molecules 2019;24:1364. https://doi.org/10.3390/molecules24071364.
Nayaka NMDMW, Sasadara MMV, Sanjaya DA, Yuda PESK, Dewi NLKAA, Cahyaningsih E, et al. Piper Betle (L): Recent Review of Antibacterial and Antifungal Properties, Safety Profiles, and Commercial Applications. Molecules 2021;26:2321. https://doi.org/10.3390/molecules26082321.
Teanpaisan R, Kawsud P, Pahumunto N, Puripattanavong J. Screening for antibacterial and antibiofilm activity in Thai medicinal plant extracts against oral microorganisms. J Tradit Complement Med 2017;7:172–7.
Mukafiah N. Study of Antibacterial Activity of Green Betel Leaf (Piper Betle L.) and Red Betel Leaf (Piper Crocatum L.) Extract Against Pseudomonas Aeruginosa Bacteria. Farmasains J Farm Dan Ilmu Kesehat 2022;7. https://doi.org/10.22219/farmasains.v7i1.17379.
Wahyuningtyas ES, Wijayatri R, Handayani E. The Effectiveness of Combination of Piper Betle L. Ethanol Extract and Manuka Honey Spray Gel to Accelerating Acute Wound Healing. E3s Web Conf 2024;500:4003. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202450004003.
Partama IBG, Yadnya TGB, Trisnadewi AAAS, Wibawa AAPP, Mudita IM. Kajian Pemanfaatan Sekam Padi Yang Difermentasi Effective Microorganism-4 (EM-4) Disuplementasi Daun Sirih (Piper Betle L) Terhadap Performans dan Karkas Itik Bali Umur 22 Minggu. Maj Ilm Peternak 2018;21:96. https://doi.org/10.24843/mip.2018.v21.i03.p02.
Wiratama RT. Pengaruh Pemberian Berbagai Herbal Cair Pada Pakan Terhadap Berat Telur Dan Konversi Pakan Pada Ayam Petelur 2023.
Herlina B, Ibrahim W. Pengunaan Tepung Daun Sirih Hijau (Piper betle L) dalam Pakan KomersialTerhadap Performan Burung Puyuh (Coturnix coturnix japonica). J Peternak (Jurnal Anim Sci 2022;6:60–4.
Baihaqi B, Hakim S, Nuraida N. Pengaruh Konsentrasi Pelarut dan Waktu Maserasi terhadap Hasil Ekstraksi Oleoresin Jahe Merah (Zingiber officinale var. rubrum). J Teknol Pengolah Pertan 2022;4:48–52.
Sa’diah S, Anwar E, Jufri M, Cahyaningsih U. Perbandingan Ekstrak Jahe Merah (Zingiber Officinale Roscoe. Var. Rubrum), Gingerol dan Shogaol sebagai Anti-Toksoplasma terhadap Parasit Toxoplasma Gondii Secara In-Vitro. J Jamu Indones 2019;4:93–102.
Wijaya H, Jubaidah S, Rukayyah R. Perbandingan Metode Esktraksi Terhadap Rendemen Ekstrak Batang Turi (Sesbania Grandiflora L.) Dengan Menggunakan Metode Maserasi Dan Sokhletasi. Indones J Pharm Nat Prod 2022;5:1–11. https://doi.org/10.35473/ijpnp.v5i1.1469.
Permanasari AR, Saputra TR, Nurul’Aina A, Liska S. Penentuan pelarut terbaik pada ekstraksi tanin kulit kayu akasia dan pengaruhnya sebagai inhibitor laju korosi pada baja karbon. J Tek Kim Dan Lingkung 2020;4:7–16.
Sirumapea L, Indryasari S, Darwis D. Perbanidngan Total Fenolik Ekstrak Etanol Hasil Metode Maserasi dan Sokletasi dari Daun Pedada (Sonneratia Alba Smith.) Menggunakan Spektrofotometri Uv-Vis. Molluca J Chem Educ 2021;11:74–80.
Nurviana V, Karmindya R, Suhendy H. Karakterisasi dan Perbandingan Aktivitas Antioksidan Sari Buah Limus dan Sediaan Serbuk Instan Sari Buah Limus (Mangifera foetida Lour). Pros Semin Nas Desiminasi Penelit 2021:105–14.
Suhendy H, Wulan LN, Hidayati NLD. Pengaruh bobot jenis terhadap kandungan total flavonoid dan fenol ekstrak etil asetat umbi ubi jalar ungu-ungu (ipomoea batatas l.). J Pharmacopolium 2022;5.
Al Iman A, Sukrasno S, Rizaldy D, Yanti NLPKM. Perbandingan Kadar Flavonoid, Fenol, dan Aktivitas Antioksidan pada Kulit Buah Pisang Kepok (Musa acuminata x balbisiana) dengan Menggunakan Metode Ekstraksi Berbeda: Comparison of Flavonoid, Phenol, and Antioxidant Activity Levels in Kepok Banana (Musa a. J Sains Dan Kesehat 2023;5:1010–6.
Ramayani SL, Ardiansyah AK. Uji Aktivitas Tabir Surya Ekstrak dan Fraksi Daun Kitolod (Isotoma longiflora L.). Cendekia J Pharm 2022;6:301–6.
Chandra PPB. Skrining Fitokimia dan Penetapan Kadar Tanin Ekstrak Daun Litsea elliptica Blume. Lumbung Farm J Ilmu Kefarmasian 2024;5:53–60.
Imanullah AD, Hajrah H, Siregar VO. Uji Aktivitas Inhibitor Enzim Tirosinase Kombinasi Ekstrak Bunga Mawar (Rosa Damascena Mill) Dengan Fraksi Umbi Bengkuang (Pachyrizus Erosus). Syntax Idea 2024;6:2618–837.
Desmiaty Y, Elya B, Saputri FC, Dewi II, Hanafi M. Pengaruh Metode Ekstraksi Terhadap Kandungan Senyawa Polifenol dan Aktivitas Antioksidan pada Rubus fraxinifolius. J Ilmu Kefarmasian Indones 2019;17:227–31.
Tapalina N, Tutik T, Saputri GAR. Pengaruh Metode Ekstraksi Panas Terhadap Aktivitas Antioksidan Ekstrak Kulit Bawang Merah (Allium cepa L.). J Ilmu Kedokt Dan Kesehat 2022;9.
Susanty S, Bachmid F. Perbandingan Metode Ekstraksi Maserasi Dan Refluks Terhadap Kadar Fenolik Dari Ekstrak Tongkol Jagung (Zea mays L.). J KONVERSI 2016;5. https://doi.org/10.24853/konversi.5.2.87-92.
Filzafati RI, Fauzan MZ, Hidayati NR, Setiawan MA. Kadar Total Fenol Ekstrak Daun Salam Koja (Murraya Koenigii (L) Spreng). Set-Up 2023;1:108. https://doi.org/10.25273/set-up.v1i2.13788.108-115.
Azhari S, Marniza E, Mahmudi M, Farida M. Analisis Kadar Flavonoid Ekstrak Etanol Daun Laban (Vitex Pinnata) Kawasan Geothermal Dan Nongeotermal Menggunakan Spektroskopi UV-VIS. Serambi Konstr 2022;4:394–9.
Handayani F, Apriliana A, Natalia H. Karakterisasi dan skrining fitokimia simplisia daun Selutui Puka (Tabernaemontana macracarpa Jack). J Ilm Ibnu Sina 2019;4:49–58.
DepKes R. Farmakope Indonesia Edisi Ketiga 1979:33.
Hasibuan AL, Dalimunthe GI. Formulasi dan evaluasi sediaan patch transdermal yang mengandung ekstrak daun mint (Mentha Piperita L.) sebagai antidiare. J Heal Med Sci 2022:100–8.
Depkes RI. Farmakope Herbal Indonesia. Jakarta Dep Kesehat Republik Indones 2008.
Kemenkes. Farmakope Herbal Indonesia Edisi II. 2017.
Faizal IA, Alifah AA. Perbandingan Metode Maserasi Dan Soxhletasi Ekstrak Daun Sirih Merah (Piper crocatum Ruiz & Pav) Terhadap Efektivitas Bakteri Staphylococcus epidermidis. Lumbung Farm J Ilmu Kefarmasian 2023;4:64–72.
Situmeang B, Muamaliyah E, Yulianti N, Kilo AK. Aktivitas Antioksidan Ekstrak n-Heksana dan Etil Asetat Daun Sirih Kuning (Piper betle). J Med Sains [J-MedSains] 2023;3:12–20.
Bariun LO, Dewi C. Uji Aktivitas Antibakteri Ekstrak Etanol Daun Suruhan (Peperomia Pellucida L. Kunth) Terhadap Bakteri Staphylococcus Aureus dan Staphylococcus Epidermidis. J Pharm Mandala Waluya 2023;2:106–16.
Depkes RI. Farmakope Indonesia Edisi IV. Jakarta: Departemen Kesehatan Republik Indonesia; 1995.
Gurning K, Simanjuntak HA. Karakterisasi dan skrining fitokimia daun pirdot (Saurauia vulcani Korth.). Eksakta J Penelit Dan Pembelajaran MIPA 2020;5:98–105.
Yeti A, Yuniarti R. Penetapan Kadar Flavonoid Total Ekstrak Etanol Herba Rumput Bambu (Lopatherum gracile Brongn.) dengan Metode Spektrofotometri Visible. FARMASAINKES J Farm Sains, Dan Kesehat 2021;1:11–9.
Ulfa AM, Primadiamanti A, Novitasari H. Analisis senyawa fenolik pada ekstrak segar daun sirih merah (Piper crocatum Ruiz & Pav). JKM (Jurnal Kebidanan Malahayati) 2018;3.
Novitasari H. Analisis Senyawa Fenolik Pada Ekstrak Segar Daun Sirih Merah (Piper Crocatum Ruiz & Pav) Menggunakan Metode Folin Cioceltau Secara Spektrofotometri Uv-Vis. J Anal Farm 2018;3:155–63.
Depkes RI. Parameter Standar Umum Ekstrak Tumbuhan Obat. 2000.
Ansel HC. Pengantar Bentuk Sediaan Farmasi. Edisi IV. Jakarta: UI Press; 1989.
Rysaputri AA, Susilo H, Hidayati DYN, Ratridewi I. Comparison of Methanolic Extract of Piper Betle to Amikacin Against the Growth of Pseudomonas Aeruginosa. J Kedokt Brawijaya 2023:154–7. https://doi.org/10.21776/ub.jkb.2023.032.03.3.
Wojdyło A, Oszmiański J, Bielicki P. Polyphenolic Composition, Antioxidant Activity, and Polyphenol Oxidase (PPO) Activity of Quince (Cydonia Oblonga Miller) Varieties. J Agric Food Chem 2013;61:2762–72. https://doi.org/10.1021/jf304969b.
Pham HD, Nguyen VT, Vuong Q V, Bowyer MC, Scarlett CJ. Effect of Extraction Solvents and Drying Methods on the Physicochemical and Antioxidant Properties of Helicteres Hirsuta Lour. Leaves. Technologies 2015;3:285–301. https://doi.org/10.3390/technologies3040285.
Anjali NVP, Algama CH, Seneviratne KP, Seneviratne CA, Jayathilaka N, Seneviratne KN. A Comparison of Wet‐extracted Coconut Oils Prepared Under Hot and Cold Conditions. J Am Oil Chem Soc 2023;100:459–68. https://doi.org/10.1002/aocs.12700.
Febriyanto F, Hanifa NI, Muliasari H. Penetapan Kadar Fenolik Total Ekstrak Kulit Buah Kopi Robusta (Coffea canephora L.) Di Pulau Lombok. Lumbung Farm J Ilmu Kefarmasian 2021;2:89. https://doi.org/10.31764/lf.v2i2.5489.
Candra LMM, Andayani Y, Wirasisya DG. Pengaruh Metode Ekstraksi Terhadap Kandungan Fenolik Total Dan Flavonoid Total Pada Ekstrak Etanol Buncis (Phaseolus Vulgaris L.). J Pijar Mipa 2021;16:397–405. https://doi.org/10.29303/jpm.v16i3.2308.
Hikmawanti NPE, Fatmawati S, Arifin Z, Vindianita. Pengaruh Variasi Metode Ekstraksi Terhadap Perolehan Senyawa Antioksidan Pada Daun Katuk (Sauropus Androgynus (L.) Merr). J Farm Udayana 2021:1. https://doi.org/10.24843/jfu.2021.v10.i01.p01.
Mahardani OT, Yuanita L. Efek Metode Pengolahan Dan Penyimpanan Terhadap Kadar Senyawa Fenolik Dan Aktivitas Antioksidan. Unesa J Chem 2021;10:64–78. https://doi.org/10.26740/ujc.v10n1.p64-78.





